Ava (9) woont met haar ouders, zus en broertje in een bovenwoning aan de Jan Kobellstraat in de Rotterdamse wijk Bospolder-Tussendijken. Haar uit Duitsland afkomstige ouders zijn ontwerpers en beiden nauw betrokken bij het Huis van de Toekomst, een stichting die een aantal projectruimtes beheert aan het nabijgelegen Grote Visserijplein. Het wooncomplex aan de Jan Kobellstraat beschikt over een grote gemeenschappelijke binnentuin, waar Ava vaak te vinden is. Want naast buitenspelen, zwemmen en sporten is tuinieren één van Ava’s liefhebberijen. Samen met haar ouders bezocht Ava de tentoonstelling Fungi in het Nieuwe Instituut, waar ze ook de boomstronk in de tuin bekeek waarop allerlei paddenstoelen en zwammen groeien. Een paar maanden na dat bezoek maken we een afspraak met Ava en haar moeder. We zijn nieuwsgierig naar Ava’s interesse in paddenstoelen en naar haar ideeën en opvattingen over tuinieren.

Heb je een bijzondere belangstelling voor paddenstoelen?

Nee niet echt. Eigenlijk vind ik alle natuur mooi. De meeste mensen vinden alleen van die rode paddenstoelen met witte stippen mooi. Maar dat is omdat ze vaak niet goed kijken. Er zijn heel veel bruinige en zwartige padden- stoelen die niet zo opvallen. Soms zijn ze ook heel klein en groeien ze op verborgen plekjes. Toen ik de foto’s van de paddenstoelen op de tentoonstelling zag wilde ik ze ook in het echt gaan bekijken.

Een soort speurtocht dus?

Ja. Daarna heb ik op school nog een spreekbeurt over paddenstoelen gehouden. En bij ons in de tuin hebben we een toren gebouwd van kratten met daarin aarde en resten van paddenstoelen. Die kwamen van Rotterzwam (1). Uit de zijkanten van de kratten groeien al superveel oesterzwammen. De grootste hebben we al gegeten!

Nu zijn we weer in de Nieuwe Tuin in een ander seizoen. Kijk eens om je heen. Ken je veel planten die hier groeien?

Ja best wel. Maar van veel planten ken ik alleen de Duitse naam. Soms lijkt die wel op het Nederlands – zoals Vergissmeinnicht of Brennnessel.

Over brandnetels gesproken. Mogen die van jou een plaatsje in de tuin hebben of is dat onkruid?

Die mogen wel in de tuin want vlinders leggen er hun eitjes op. En van jonge brandnetels kun je thee of soep of chips maken. Maar als er heel veel brandnetels zijn – en als ze dan zo heel hoog zijn – nou dan zijn ze niet zo leuk meer want dan kunnen er geen andere planten meer groeien. En het is natuurlijk ook niet zo leuk dat ze prikken.

Dus je vindt het belangrijk dat planten elkaar in de tuin niet verdringen?

Meestal wel. Maar soms ook niet. En het hangt ervan af wat je onkruid vindt. Bij ons in het Huis van de Toekomst trekt iemand sommige planten uit de tuin want zij vindt dat onkruid. Dat vind ik dus niet. Maar er zijn ook veel mensen die willen een grasveld in hun tuin. Alle andere plantjes die in dat grasveld groeien worden eruit geplukt want dat vinden ze onkruid. Maar als er dan een paar grasjes buiten het grasveld groeien zijn die ook ineens weer onkruid. Heel verwarrend.

Is het misschien zo dat een tuin pas een tuin is als mensen er een beetje de baas over zijn?

Ja, dat denk ik wel. Maar mensen spelen ook de baas over de natuur. Soms ben je in een bos en dan lijkt het alsof alles natuur is maar dan is dat niet zo. Want dan worden er ineens veel bomen omgezaagd of planten weggehaald die er niet mogen groeien.

Wij willen als tuinmannen zo min mogelijk de baas zijn over de tuin waar we nu staan. Het liefst zouden we zien dat alles hier natuur is. Wat vind jij: is het meer tuin of natuur?

Alles is best wild en alle planten groeien zo maar door elkaar maar toch is het meer tuin. Dat komt doordat er zo’n mooi pad is en ook doordat er aan één kant een heg is. Maar als je alleen naar de planten kijkt is het toch weer meer natuur.

En als je het hier vergelijkt met bijvoorbeeld een park. Is dit dan een tuin of een park?

Het is geen park… want in een park mag bijna niets door elkaar heen groeien en heeft elke boom of plant zijn eigen plekje. In een park zie je ook geen dode boomstammen, want die vinden mensen meestal niet mooi om naar te kijken. Soms wel om op te zitten. Maar dus niet een boomstam die rechtop is gezet – zoals voor de paddenstoelen hier.

Dus toch een tuin? Terwijl er geen hek omheen staat?

Ja maar dat is juist leuk, dat het een tuin is die niet van één iemand speciaal is. Dan kunnen er een heleboel mensen komen en dan kan iedereen er zomaar komen spelen, zonder het eerst te hoeven vragen.

Als jij hier de tuinman was, zou je dan iets willen veranderen? Iets toevoegen of juist weghalen?

Ik zou meer eetbare dingen in de tuin zetten, bijvoorbeeld fruitbomen of kruiden zoals rozemarijn. En bij ons in de tuin van het Huis van de Toekomst is laatst een waterschuur neergezet (2). Dat is een schuurtje met een omgekeerd puntdak. Als het regent wordt het water vanzelf opgevangen in een soort ton die binnen in het schuurtje staat. En als het dan zomers erg droog is, kun je de planten in de tuin water geven. Dat lijkt me best handig.

1) Rotterzwam is een bedrijf dat op basis van koffiedik en andere reststromen paddenstoelen kweekt.
2) De waterschuur is ontworpen door Studio Bas Sala, Rotterdam.

Ava (9) lives with her parents, sister and brother in an upstairs apartment on Jan Kobellstraat in the Bospolder-Tussendijken district of Rotterdam. Her parents, who are from Germany, are both designers and deeply involved in the so-called House of the Future. This foundation manages a number of project spaces on the nearby Grote Visserijplein. The residential complex on Jan Kobellstraat features a large communal courtyard, where Ava can often be found. For besides playing outside, swimming and other sports, gardening is one of Ava’s hobbies. Together with her parents, Ava visited the Fungi exhibition at the Nieuwe Instituut, where she also inspected the tree stump in the New Garden on which several kinds of mushrooms and fungi grow. A few months after that visit, we make an appointment with Ava and her mother. We are curious about Ava’s interest in mushrooms and about her ideas and views on gardening.

Do you have a particular interest in mushrooms?

No, not really. Actually, I find all of nature interesting. Most people only find those red mushrooms with white spots beautiful. But that is because they only look superficially. There are a lot of brownish and blackish mushrooms that don’t stand out that much. Sometimes they are also very small and grow in hidden spots. When I saw the photos of the mushrooms at the Fungi exhibition, I wanted to go and see them in real life too.

So you went scavenger hunting?

Yes. After that, I gave a presentation about mushrooms at school. And in our garden, we built a tower out of crates, containing soil and the remains of oyster mushrooms. That mixture came from Rotterzwam (1). There are already growing a lot of mushrooms out of the sides of the crates. We’ve already eaten the biggest ones!

Now we are back in the New Garden in a different season. Take a look around you. Do you know many of the plants that grow here?

Yes, quite a few. But for many plants, I only know the German name. Sometimes it resembles Dutch – such as Vergissmeinnicht (forget-me-not, in Dutch vergeetmijnietje) or Brennnessel (stinging nettle, in Dutch brandnetel).

Speaking of nettles. Do you think they deserve a place in the garden, or are they weeds?

I think one should allow them to grow in a garden, because many butterflies lay their eggs on nettles. And from young nettles you can make tea, soup, or crisps. But if there are a lot of nettles – and if they grow really tall – then they aren’t so nice anymore, because they overgrow other plants. And of course, the stinging is not very nice either.

So you think that plants should not crowd each other out in a garden?

Usually yes. But sometimes no. And it depends on what you consider a weed. At our communal courtyard, someone pulls certain plants out of the garden that she considers weeds but I don’t. And there are also many people who have a lawn in their garden. All the other little plants beside the grass are plucked out. But if a few leaves of grass grow outside the lawn, they too are suddenly considered weeds. That is so confusing.

Is it perhaps so that a garden is only a garden when people are somewhat in charge of it?

Yes, I think so. But people also rule over nature. Sometimes when you are in a forest it seems that everything around is nature. But actually that is not the case. Because once in a while many trees are cut down or certain plants are removed that are not allowed to grow there.

As gardeners, we do not want to impose our will on the New Garden too much. Ideally, we would like to see everything here become nature. What do you think: is this place more of a garden or more nature?

Everything is quite wild and all the plants are growing haphazardly, yet to me it is still more of a garden. That is because there is such a well-kept path and there is also a hedge on one side. But then again, if you only look at the plants, it is actually more nature.

And if you compare this place to a park, for example. Is this a garden or a park?

It is definitely not a park… because in a park almost nothing is allowed to grow haphazardly. In a park every tree or plant has its own spot and you won’t see any dead tree trunks there. People usually don’t find them beautiful to look at. Sometimes they are nice to sit on. A tree trunk that has been set upright – like for the mushrooms here – is not something that belongs to a park.

So, a garden after all? Even though there is no fence around it?

Yes, but that is precisely what makes it nice—that it is a garden that doesn’t belong to just one person. That anyone can come and visit and play here without having to ask first.

If you were the gardener here, would you want to change anything? Add something or actually take something out?

I would like to see more edible things in the garden, for example, fruit trees or herbs like rosemary. Recently in our garden at the House of the Future, a watershed was installed (2). That is a small shed with an inverted pointed roof. When it rains, the water is automatically collected in a kind of barrel inside the shed. And then, if it gets very dry in the summer, you can water the plants in the garden. Such a shed would be quite handy here as well.

1) Rotterzwam is a company that grows mushrooms on coffee grounds and other waste streams.
2) The watershed was designed by Studio Bas Sala, Rotterdam.