NATUUR ALS GEMEENGOED STEDELIJK MUSEUM 'S-HERTOGENBOSCH, 2016

 

FB-RHMARKTh

 


 

 

Natuur als gemeengoed is een onderdeel van Reinventing Happiness. Dit is een driejarig kunstproject geïnitieerd door het Stedelijk Museum ‘s-Hertogenbosch en curator Joanna van der Zanden. 2016 is het derde jaar van het project en vindt plaats op locatie in de stad. Een presentatie in de vorm van een marktkraam op de jaarlijkse Geraniummarkt waar o.a. het Bosche zadenmengsel werd verspreid en diverse onttegel acties in samenwerking met bewoners stonden voor dit jaar op het programma.

 

 


 

 

 


 

 

MARKTKRAAM MET BOSCH ZADENMENGSEL EN AANKONDIGING ONTTEGELACTIE

 

De Bossche geraniummarkt die traditiegetrouw wordt gehouden op Hemelvaartsdag, trekt jaarlijks vele tienduizenden bezoekers. Anders dan de naam doet vermoeden bestaat het aanbod op deze markt niet alleen uit geraniums maar ook uit een groot aantal andere, vooral bloemrijke perkplanten. De aanblik van dit bonte plantentapijt bezorgt veel bezoekers van de markt een zomers geluksgevoel, zeker als het weer ook nog mee zit en de zon om de hoek komt kijken. Wat dat laatste betreft is de geraniummarkt van 5 mei 2016 wel bijzonder geslaagd, want de zon laat zich de hele dag zien en de temperatuur stijgt vooral ’s middags tot zomerse hoogte. Voor kunstenaar Frank Bruggeman ideale omstandigheden om uit te testen of de plantminnende bezoekers van de geraniummarkt ook geinteresseerd zijn in minder bloemrijk spul dan het reguliere aanbod. In samenwerking met de vrijwillgers van de Gammatuin uit Rosmalen is een gevarieerd assortiment stekken en planten bijeengebracht: van rode melde tot hondsdraf en van wilde framboos tot verschillende soorten munt en venkel. Allemaal te koop tegen zeer schappelijke prijzen.

 

Om niet helemaal in het bloemige geweld te worden ondergesneeuwd heeft Bruggeman een list bedacht en in zijn kraam emmers met bloeiend koolzaad geplaatst, onderweg geplukt in een wegberm. Mede hierdoor trekt de kraam veel bekijks en heel wat bezoekers informeren naar het hoe en waarom van “dat gele spul”. Uit diverse gesprekjes blijkt dat een veld of wegberm met bloeiend koolzaad sommige mensen een minstens zo intens geluksgevoel bezorgt als de aanblik van een bak geraniums. Het komt niet uit een kas of van een kweker, het is net zo uitbundig en je hoeft er helemaal niets voor te betalen. C’est gratuit! Behalve ter verhoging van de attentiewaarde dient het koolzaad nog een doel. In de nazomer en herfst van 2015 heeft Bruggeman in verschillende buurten van Den Bosch zaden geoogst van wilde planten. Bij de inzameling daarvan zijn ook de bezoekers van het Stedelijk Museum, enkele Bossche scholen en verschillende inwoners van Den Bosch behulpzaam geweest. De zaden van in totaal meer dan 50 verschillende planten zijn door Bruggeman in zijn atelier gesorteerd en gedroogd. Van 25 soorten is voldoende zaad aanwezig om dit weer terug te laten keren naar Den Bosch in de vorm van zadenmengsels. Bezoekers van de geraniummarkt kunnen in de kraam van Bruggeman gratis en naar eigen keuze zo’n zadenmengsel samenstellen. Zij die niet terugschrikken voor vieze handen kunnen desgewenst ook een zaadbom kneden. De onderliggende gedachte is dat mooie bloemen en planten niet alleen te koop zijn maar ook vrij voorhanden in de stedelijke natuur.

 

Wat heeft zo’n lange marktdag op de geraniummarkt opgeleverd? Veel gesprekstof dat is zeker. Het afwijkende assortiment en de afwijkende presentatie levert veel reacties op. Sommige bezoekers informeren belangstellend naar de naam van bepaalde planten die in de kraam te koop worden aangeboden: “Dat heb ik namelijk ook in de tuin maar ik dacht altijd dat het onkruid was…” . Ook veel geanimeerde gesprekken over hoe tuinen en vooral ook het openbare stadsgroen een wilder en meer gevarieerd karakter kunnen krijgen… En natuurlijk ook een paar smalende opmerkingen van mensen die het allemaal niet begrijpen.

 

Overigens wordt in een deel van de kraam ook aandacht besteed aan twee andere projecten van Frank Bruggeman in het kader van Reinventing Happiness, te weten Happy orchid en Win een tuinontwerp. De populaire vensterbankorchidee Phalaenopsis blijkt zich op de Bossche geraniummarkt prima thuis te voelen. Grappig is dat verschillende bezoekers belangstellend informeren naar de prijs van een orchidee, terwijl die nu juist in het kader van de actie gratis worden uitgedeeld (in ruil voor een interview). De wereld op zijn kop! De actie Win een tuinontwerp is bedoeld om Bosschenaren ertoe aan te zetten hun voortuin te onttegelen. Bewoners van Den Bosch wier voortuinen nog van stoep tot voordeur zijn betegeld kunnen zich aanmelden voor een gratis make-over door Bruggeman.

 

Foto’s: Nora Verbraak

 


 

 

WINNAAR ONTTEGELACTIE

 

Uit de 20 inzendingen voor de onttegelactie is de voortuin van Rob en Emmy van Ruijven op het Vijfde Donk 24 gekozen als de tuin die onder handen wordt genomen. In de laatste week van juni is de tuin gestript van zijn grindtegels. Omdat de aangetroffen grond ongeschikt bleek voor beplanting is 3 kubieke meter zand en zware rivierklei afgevoerd en vervangen door tuinaarde. In dit nieuwe grondbed is op verzoek van Rob een vijver aangelegd. Een deel van de verwijderde tegels is hergebruikt voor een tuinpad naar de voordeur, met dien verstande dat de grindtegels op zijn kop en in een verspringend patroon zijn gelegd. Op zaterdag 2 juli zijn tuin en vijver ingeplant met grotendeels inheemse soorten, waar bijen, vlinders en andere insecten baat bij hebben. Ook is die dag voorlichting gegeven aan omwonenden over het nut van de onttegelactie. Vergroening van voortuinen helpt bij de afvoer van regenwater, gaat verhitting van de stad tegen en levert een straatbeeld op waarin mensen zich gelukkiger voelen. Bij een aantal zwaar betegelde voortuinen zijn stoepstickers geplakt met de oproep: tegels lichten, tuin inrichten.

 

 

 


 

 

0001

 


 

 

 

Eindpresentatie van de drie projecten in het museum.